Triathlon

De 'klassieke' afstand van de triathlonsport is de hele triathlon ofwel de Ironman-afstand: 3,8 km zwemmen, 180 km fietsen en 42,2 km lopen. Daarvan zijn vervolgens afgeleid de halve, kwart en achtste triathlons, alhoewel er ook evenementen bestaan over andere, minder courante afstanden.

Eind jaren '80 heeft de internationale triathlonbond ITU geprobeerd enige standaardisatie aan te brengen in de meest gehanteerde wedstrijdafstanden. Wedstrijden werden ingedeeld in Lange Afstand, Midden Afstand, Olympische Afstand en Sprint Afstand. Ondanks deze nieuwe benamingen op internationaal niveau praat men in Nederland nog steeds overwegend over hele, halve, kwart, en achtste triathlons.

In de laatste jaren werkt de ITU steeds meer naar een klassificatie gebaseerd op de Olympische Afstand (Olympic Distance / OD). De midden-afstand wordt daarin gestandaardiseerd op tweemaal de OD, ofwel 3000 meter zwemmen, 80 km fietsen en 20 km hardlopen. De lange afstand is in deze systematiek min of meer driemaal de OD (met dien verstande dat het zwemmen iets is ingekort), ofwel 4000 meter zwemmen, 120 km fietsen en 30 km hardlopen.

De Sprint-wedstrijden (750 m zwemmen, 20 km fietsen en 5 km lopen) zijn vergelijkbaar met de achtste triathlon, zij het dat de zwemafstand wat langer is (750 i.p.v. 500 m) en het fietsen wat korter (20 km i.p.v. 22,5 km) om de verschillende onderdelen meer met elkaar in evenwicht te brengen.

De Olympische Afstand - zo genoemd omdat de ITU met deze afstand mikte op de inmiddels verkregen Olympische erkenning van de triathlonsport - is het dubbele van de Sprint, dus 1500-40-10.

De Midden Afstand is een door de ITU opgestelde standaardafstand kent de afstanden 2500-80-20. Deze standaard wordt inmiddels door de ITU niet meer gehanteerd, en is vervangen door de zgn. 2-OD afstand. De Midden-Afstand was destijds afgeleid van de halve triathlon.

De afstanden van de halve triathlon worden wereldwijd overigens ook nog steeds gebruikt, met name in het Ironman-circuit. Daar hanteert men de term 'Half-Ironman' of - sinds 2005 - Ironman 70.3 (naar het aantal mijlen dat in deze wedstrijd wordt afgewerkt).

Onder de noemer Lange Afstand worden alle evenementen geschaard met afstanden langer dan de Midden Afstand. In de meeste gevallen gaat het in dit geval over wedstrijden over de Ironman-afstand. Belangrijke uitzondering op die regel is de afstand waarover onder de ITU- en ETU-vlag kampioenschappen georganiseerd worden. EK's en WK's gaan namelijk zogenoemde 3-OD afstand: 4000-120-30. De keuze voor deze afstanden vindt zijn oorsprong in de oude internationale triathlon van Nice, de wedstrijd die gastheer was van het eerste WK over de Lange Afstand in 1994. Met de expliciete en bewuste keuze voor deze afstanden wil de ITU (en sinds 2001 ook de ETU) zich onderscheiden van Ironman.

In Nederlandse wedstrijden wordt vrijwel altijd gewerkt met de bovengenoemde internationale standaardafstanden. In recreatieve triathlons heeft men in Nederland bij de introductie van de internationale standaardafstanden het zwemonderdeel beperkt gehouden tot 1000 in plaats van 1500 meter. Dit deels vanwege het feit dat vele recreatieve deelnemers opzagen tegen een langer zwemonderdeel. Daarnaast zijn toen alle wedstrijden voor zowel de wedstrijdseries als de recreatieve series het fietsonderdeel op 40 km gaan hanteren, zodat organisaties voor de recreatieve serie (met 1000 meter zwemmen) en de wedstrijdserie (met 1500 meter zwemmen) gebruik konden maken van één en hetzelfde fietsparcours. Het merendeel van de recreatieve triathlons in Nederland wordt tot op de dag van vandaag gehouden over de afstanden 1000-40-10 ('kwart') en 500-20-5 ('achtste').

In de onderstaande tabel staan de momenteel meest gehanteerde wedstrijd-afstanden nog eens overzichtelijk op een rij:

Voor een overzicht van wedstrijdafstanden klik hier..

Internationaal worden kampioenschapswedstrijden in het algemeen uitsluitend gehouden over de Olympische Afstand (stayeren toegestaan) en de 3-OD Lange Afstand (zonder stayeren). Nederland kent verder ook een Nederlands Kampioenschap Midden Afstand, en een Nederlands Kampioenschap Offroad-Triathlon.

In Nederland is men daarnaast ook pragmatisch als het gaat om het NK over de Lange Afstand. In het verleden werd die altijd gehouden over de Ironman-afstand (in Almere), maar in 2003, 2004 en 2006 meer conform de ETU/ITU-standaardafstand (in Stein).

Duathlon

Ook voor de duathlonsport heeft de ITU standaardisatie aangebracht in de wedstrijd-afstanden door de afstanden in te delen in de Sprint Afstand (5-20-2,5), de Standaard Afstand (10-40-5) en de Lange Afstand (20-80-10 en langer).

Noot: In Nederland is de benaming van de verschillende afstanden een tikkeltje anders: wat de ITU de Standaard Afstand noemt, geldt binnen de NTB als de 'midden afstand'. De Nederlandse korte afstand is een wedstrijd over 7.5-30-5.

De benaming "Powerman" is afkomstig van 's werelds meest toonaangevende duathlon, de Powerman Duathlon Zofingen (Zwitserland), die overigens zelf gehouden wordt over veel langere afstanden (8.5-150-30). Ook diverse andere wedstrijden in het Powerman-circuit hanteren soms licht van de hieronder genoemde Powerman-standaard afwijkende afstanden.

De duathlon-afstanden op een rij:

Internationale kampioenschapswedstrijden worden in het algemeen gehouden over de ITU Standaard Afstand (10-40-5, stayeren toegestaan), en de ITU Lange Afstand (zonder stayeren).